Société Belge d'Etudes Celtiques

  • Adapté
  • Large
  • Etroit
  • Augmenter la taille
  • Taille par défaut
  • Diminuer la taille

Lauran Toorians. 2000. Keltisch en Germaans in de Nederlanden

Envoyer Imprimer PDF

Uitgangspunt voor dit boek zijn twee vragen: werd in de Nederlanden ooit Keltisch gesproken, en zo ja, hoe verhield dit Keltisch zich dan tot het Germaans dat later volledig de overhand kreeg?

Om deze vragen te beantwoorden, krijgt de lezer eerst een globaal overzicht van de relevante archeologische en historische kennis over deze periode, gekoppeld aan historiografische gegevens die van belang zijn bij de interpretatie van deze feiten. Daarna volgt een beperkte inleiding in de historisch vergelijkende taalkunde, geheel toegespitst op het Keltisch en het Germaans en beperkt tot de relevante hoofdzaken.

Nadat dit noodzakelijke 'gereedschap' is gepresenteerd, behandelen verschillende hoofdstukken de historische gegevens die de basis moeten bieden voor het antwoord op de gestelde vraag. Achtereenvolgens worden stamnamen, persoonsnamen, toponiemen en godennamen besproken. Centraal staat daarbij steeds de vraag naar wat deze historische feiten zeggen over de toenmalige taalsituatie. Impliciet wordt hier uiteraard een groot aantal historische namen in min of meer detail besproken en van een etymologie voorzien. Door de systematiek in de behandeling, en via het register in het boek, vormt dit deel dus ook een naslagwerk.

Tot slot volgt een hoofdstuk waarin op basis van al het voorgaande een algemene conclusie wordt geformuleerd, gevolgd door een beredeneerde literatuurlijst en een register op namen en (taalkundig) behandelde woorden. Voor wat betreft het Keltisch biedt dit boek voor het eerst een helder en bevestigend antwoord: zelfs in Noord-Nederland werd in de IJzertijd (op enige schaal) Keltisch gesproken.

Naast een weliswaar tentatief, maar toch welafgewogen en beredeneerd antwoord op de gestelde vraag naar de taalsituatie in de behandelde periode, krijgt de lezer in dit boek tevens een inleiding in de werkwijze van de historisch vergelijkende taalkunde. Vanzelfsprekend wordt ook veel archeologisch feitenmateriaal behandeld, waarbij zeer recent materiaal in de discussie is betrokken.

Om verschillende redenen is dit boek vernieuwend. In de eerste plaats was het onderwerp op deze wijze en op deze schaal tot op heden nauwelijks behandeld. Wanneer wetenschappelijke studies zich al bezighouden met de taalsituatie in de protohistorie, dan is dat op een veel grotere geogra6sche schaal, of juist in zeer klein detail. Daar komt bij dat de onderzoekers tot op heden toch vooral germanist waren, en weinig vertrouwd met het Keltisch. Ook de volledig geïntegreerde benadering vanuit zowel de archeologie als de taalkunde is nieuw.

Het boek is in eerste instantie geschreven voor de "geïnteresseerde leek", mede omdat ook de betrokken wetenschappers in beide vakgebieden (archeologen en taalkundigen) vrijwel altijd volstrekte leken zijn in het vakgebied van hun collega's. Behalve over taal bevat het boek ook vernieuwende ideeën omtrent bijvoorbeeld het zuidwestelijk verloop van de Romeinse wegen zoals weergegeven op de zogenaamde Kaart van Peutinger, of de romanisering van de inheemse godsdienst in onze streken.

x x x

De auteur (mediëvist en taalkundige en werkzaam als freelance publicist) was vanaf de oprichting in 1991 tot in 1997 voorzitter van de Stichting A.G. van Hamel voor Keltische Studies en is sinds 1999 erelid van het Belgisch Genootschap voor Keltische Studies. Hij droeg onder meer bij aan de organisatie van de manifestaties Celtica Nederland (1993, Universiteitsbibliotheek van Amsterdam en Allard Pierson Museum) en De Kelten komen (1996, Vlaams Cultureel Centrum de Brakke Grond). In 2003 was hij gastleraar aan de Universiteit van Wenen. In 2006 doceerde hij aan de Universiteit van Utrecht.

Lauran TOORIANS. "Keltisch en Germaans in de Nederlanden: taal in Nederland en in België gedurende de Late IJzertijd en de Romeinse periode." 2000, 156 p., 16 Euro.

U kunt het boek bestellen door een overschrijving op rekening 068-2231909-63 van het BGKS, Pierre-Curielaan 21, 1050 Brussel. De prijs wordt verhoogd met 10 % verzendingskosten voor België, en 20 % voor het buitenland. Leden van het BGKS krijgen 20 % korting op de boekenprijs.

Connexion

S'abonner au fil RSS du site

Vous êtes ici : Publications Comptes rendus d'ouvrages Lauran Toorians. 2000. Keltisch en Germaans in de Nederlanden